B.V.

Een besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid (hierna: B.V.) moet bij notariële akte worden opgericht door één of meerdere oprichters. De oprichters kunnen zowel natuurlijke als rechtspersonen zijn. De akte van oprichting bevat de statuten van de B.V., waarin onder meer de naam en vestigingsplaats van de B.V. staan vermeld maar ook bepalingen omtrent het winst- en stemrecht van aandelen. Het kapitaal van de B.V. bestaat uit één of meer aandelen, die door één of meer aandeelhouder(s) worden gehouden. In tegenstelling tot voorheen kan een B.V. tegenwoordig worden opgericht met een aandelenkapitaal van minimaal € 0,01. Het aandelenkapitaal kan worden (vol)gestort door middel van geld of in natura. In het laatste geval zal er een beschrijving moeten worden opgemaakt van hetgeen wordt ingebracht, waarin wordt vermeld welke waarde daaraan kan worden toegekend en op welke waarderingsmethode deze waarde gebaseerd is.

Een B.V. kent in ieder geval een bestuur -die de dagelijkse leiding heeft over de B.V.- en een aandeelhoudersvergadering waarin de aandeelhouder(s) hun rechten kunnen uitoefenen. De aandeelhoudersvergadering heeft de grootste macht in een B.V., aangezien zij onder meer de bevoegdheid heeft om bestuurders te benoemen en te ontslaan. Daarnaast kan er bijvoorbeeld ook nog een Raad van Commissarissen zijn, die als taak heeft toezicht te houden op het bestuur. Het kan ook zijn dat wordt gekozen voor een zogenoemde 'one-tier board' waarbij bestuurders en toezichthouders samen in het bestuur zitten. De bestuurders -die daadwerkelijk de dagelijkse leiding hebben over de B.V.- worden dan uitvoerende bestuurders genoemd terwijl de toezichthouders niet-uitvoerende bestuurders zijn.

Aansprakelijkheid
Een B.V. is een rechtspersoon, wat in beginsel betekent dat de B.V. zelf aansprakelijk is voor de eventuele schulden. Als bestuurder handelt  u namens de B.V. maar bent u -behoudens de hierna genoemde gevallen- niet aansprakelijk. Het kan echter zo zijn dat bijvoorbeeld een bank bij de aanvraag van een financiering namens de B.V. verlangt dat de directeur-grootaandeelhouder (hierna: dga) privé borg staat. In dat geval bent u persoonlijk aansprakelijk voor deze lening. Daarnaast kunt u als bestuurder ook persoonlijk aansprakelijk zijn:

- als u namens de B.V. een overeenkomst aangaat met een derde waarvan u wist of behoorde te weten dat de B.V. niet aan zijn verplichtingen voortvloeiend uit deze overeenkomst kon voldoen;
- als door onbehoorlijk bestuur de B.V. failliet wordt verklaard. Op grond van de wet wordt aangenomen dat sprake is van onbehoorlijk bestuur als het bestuur de jaarrekening niet tijdig deponeert bij de Kamer van Koophandel;
- als het bestuur haar goedkeuring verleent voor uitkering van winst, waarvan u wist of behoorde te weten dat de B.V. hierdoor niet (meer) aan haar verplichtingen kan voldoen (de zogenoemde uitkeringstoets).

Een aandeelhouder is slechts aansprakelijk voor het bedrag waarmee hij deelneemt in de B.V.

Statutenwijziging
De statuten van een B.V. zijn voor de eerste keer vastgelegd in de notariële akte van oprichting. Indien de statuten daarna gewijzigd moeten worden, is hiervoor een notariële akte van statutenwijziging vereist. Er zijn verschillende redenen waarom de statuten van een B.V. gewijzigd (moeten) worden. U kunt bijvoorbeeld denken aan de vermindering van het aandelenkapitaal, de wijziging van het soort aandelen in het kapitaal van een B.V. en een wijziging in de besluitvorming van de aandeelhouders dan wel het bestuur van een B.V.

Sinds 1 oktober 2012 is de wetgeving rondom het B.V.-recht gewijzigd. Als de statuten van een B.V. voor 1 oktober 2012 zijn opgesteld, kan het raadzaam zijn om de statuten te laten controleren door een notaris of de statuten nog up-to-date zijn. Mogelijk dienen de statuten aangepast te worden aan de huidige regelgeving.  

Aandelenoverdracht
Het is mogelijk om aandelen in een B.V. over te dragen aan een derde danwel aan een medeaandeelhouder. Het is daarbij van belang om de statuten van de B.V. te controleren en te bekijken of sprake is van een blokkeringsregeling. Als sprake is van een blokkeringsregeling, zullen de bepalingen hieromtrent moeten worden gevolgd. Is geen sprake van een blokkeringsregeling, dan is de aandeelhouder vrij zijn aandelen over te dragen aan een ieder. Overigens is het sinds 1 oktober 2012 niet meer wettelijk verplicht om een blokkeringsregeling op te nemen in de statuten.

Een blokkeringsregeling kan een aanbiedingsverplichting of een goedkeuringsregeling inhouden. In het eerste geval is een aandeelhouder verplicht zijn aandelen eerst aan de medeaandeelhouder(s) aan te bieden. In het tweede geval dient een in de statuten bepaald orgaan zijn goedkeuring te verlenen aan de aandelenoverdracht.

Als aan de bepalingen van de eventuele blokkeringsregeling is voldaan, zullen de aandelen bij notariële akte moeten worden overgedragen. Daarbij zal een prijs voor de aandelen moeten worden vastgesteld, welke doorgaans door een betrokken accountant zal worden berekend. Hierbij kan onder meer de goodwill in de B.V. een rol spelen. Het is mogelijk om in de akte van aandelenoverdracht een glijclausule op te nemen, op grond waarvan de prijs voor de aandelen achteraf nog kan worden aangepast. Een glijclausule biedt meer zekerheid over de juistheid van de uiteindelijke koopprijs.

Fusie/splitsing
Er zijn tal van redenen waarom op enig moment kan worden besloten om over te gaan tot fusie of splitsing (denk aan een economische crisis, ontwikkelingen in de markt of uitbreiding van de werkzaamheden). Een fusie of splitsing vraagt om nauwe samenwerking tussen de notaris, accountant en/of belastingadviseur.

Er zijn verschillende soorten fusies. Zo kunt u denken aan:

- een bedrijfsfusie (of activa-passivatransactie). Hierbij worden de activa en passiva van een bedrijf door een ander bedrijf overgenomen. Voor elk specifiek goed of schuld zal een aparte levering moeten plaatsvinden;
- een aandelenfusie. Een B.V. neemt alle aandelen in een andere B.V. over, waartegenover de eerste B.V. eigen aandelen uitgeeft aan de oorspronkelijke aandeelhouder(s) van de tweede B.V.;
- een juridische fusie. Het vermogen van een verdwijnende B.V. gaat (onder algemene titel) over op een verkrijgende B.V. De verdwijnende B.V. houdt na de juridische fusie op te bestaan.

Daarnaast zijn er ook verschillende soorten splitsingen. Daarbij kunt u denken aan:

- een zuivere splitsing. Het vermogen van een verdwijnende B.V. gaat (onder algemene titel) over op een verkrijgende B.V. De verdwijnende B.V. houdt na de zuivere splitsing op de bestaan;
- een afsplitsing.Hierbij gaat (een deel van) het vermogen van een B.V. over op een verkrijgende B.V. De B.V. die (een deel van) het vermogen afsplitst, blijft na de afsplitsing bestaan.

Zowel de juridische fusie als de splitsing moeten bij notariële akte worden bewerkstelligd.

Bedrijfsopvolging
Voor iedere ondernemer is het van belang dat -danwel tijdens zijn leven danwel na zijn overlijden- zijn bedrijf wordt voortgezet. Vaak heeft men al een opvolger op het oog, bijvoorbeeld een kind of een werknemer met overnameambitie.

Tijdens leven
Er zijn veel verschillende manieren waarop een ondernemer zijn B.V. tijdens leven (gefaseerd) kan overdragen aan een opvolger. Zo kunnen de aandelen -tegen een zakelijke prijs- worden overgedragen of kunnen de aandelen worden geschonken. Het is mogelijk dat voor bepaalde wijzen van overdracht van de onderneming gebruik kan worden gemaakt van opvolgingsfaciliteiten, zodat niet (direct) hoeft te worden afgerekend met de Belastingdienst. Daarbij kunt u denken aan faciliteiten voor de Inkomstenbelasting, overdrachtsbelasting en schenkbelasting. Als gebruik kan worden gemaakt van een bepaalde faciliteit, zijn daar vaak voorwaarden aan verbonden. Van welke faciliteit gebruik kan worden gemaakt, is afhankelijk van de wijze waarop de onderneming wordt overgedragen.

Het kan ook voorkomen dat u tijdens uw leven nog geen of niet alle stappen heeft gezet om uw onderneming over te dragen en u daartoe plots -om welke reden dan ook- niet meer in staat bent. U kunt dit voorkomen door een levenstestament te maken, waarin u bepaalt wie namens u bevoegd is om beslissingen aangaande uw onderneming te nemen in het geval dat u daar zelf niet meer toe in staat bent.     

Na overlijden
Om te voorkomen dat na uw overlijden uw onderneming stuurloos wordt omdat er niet in een opvolging is voorzien, is het van belang uw wensen omtrent de bedrijfsopvolging op te nemen in een testament. In uw testament kunt u de continuïteit van de onderneming waarborgen zonder dat uw (overige) erfgenamen hierdoor achtergesteld zouden worden. Zo kunt u in uw testament bepalen aan wie de aandelen na uw overlijden toekomen, of en zo ja, welke prijs hiervoor betaald moet worden aan de (overige) erfgenamen en op welke wijze deze prijs betaald moet worden.

Daarnaast kunt u in uw testament bijvoorbeeld een executeur aanwijzen, die -naar gelang de bevoegdheden die zijn opgenomen in uw testament- bevoegd is uw nalatenschap af te wikkelen. U kunt zelfs bepalen dat de executeur tijdelijk de leiding heeft over uw onderneming.